Je zou het misschien niet verwachten, maar de VVD heeft een product afgeleverd dat niet in achterkamertjes is bedacht door enkele partijbonzen of een handvol liberale professoren. Dit nieuwe liberale manifest is samengesteld door een collectief. Vanuit de boezem van de partij zelf is op grote schaal vergaderd, gediscussieerd en online van gedachten gewisseld over een fundamentele vraag: wat zijn eigenlijk de uitgangspunten die iedere liberaal zouden moeten verbinden? Op het lentecongres van afgelopen zaterdag zetten de leden nog eens de puntjes op de i. Nu ligt er een document dat pretendeert de liberale kern opnieuw te formuleren.
Han van der Horst en John Knieriem nemen dit manifest onder de loep. Natuurlijk staan zij stil bij de historische ontwikkeling van het liberalisme. Ook komen de concurrerende stromingen zijdelings aan bod: het conservatisme, de christendemocratie en de sociaaldemocratie. Opvallend genoeg ontpopt Han zich daarbij als een soort anarchist. Hij deelt het klassieke liberale wantrouwen tegenover een almachtige staat, maar vindt tegelijk dat een overheid nodig is om ervoor te zorgen dat ieder individu niet alleen in theorie, maar ook in de praktijk kansen krijgt om zijn leven vorm te geven.
Het debat gaat dan ook niet zozeer over de beginselen. Vrijwel iedereen onderschrijft vrijheid, verantwoordelijkheid en menselijke waardigheid. De echte strijd begint bij de praktijk: hoe groot mag de staat zijn? Waar eindigt solidariteit en begint betutteling? Hoe beschermen we de liberale rechtsorde zonder zelf onliberaal te worden? En hoe zorgen we ervoor dat vrijheid meer is dan een mooi woord op papier?

Het bericht De VVD herontdekt zichzelf. verscheen eerst op Praatkast.